Scheidingsdossier

Wonen

Scheiden met een koopwoning

Kort antwoord:

Hebben jullie samen een koophuis? Dan zijn er drie mogelijkheden: jullie verkopen het huis, één van jullie neemt het over, of jullie blijven voorlopig samen eigenaar.

Staat de hypotheek op jullie beider naam? Dan blijven jullie allebei aansprakelijk voor de hele hypotheek, totdat de bank één van jullie daaruit ontslaat. Daarom is de bank bij bijna elke keuze nodig.

Bronnen gecontroleerd: sep 2026. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Van wie is het huis?

Wat er met het huis gebeurt, hangt eerst af van de vraag van wie het is. Dat verschilt per situatie.

  • Getrouwd of geregistreerd partner vóór 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden: jullie zijn in algehele gemeenschap van goederen getrouwd. Het huis is dan meestal van jullie samen, ieder voor de helft.
  • Getrouwd of partner vanaf 1 januari 2018: dan geldt een beperkte gemeenschap van goederen. Een huis dat al vóór het huwelijk van één van jullie was, blijft van die persoon. Bij de scheiding moet je dat wel kunnen aantonen.
  • Huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden: wat daarin staat, bepaalt de verdeling.
  • Samenwonend zonder huwelijk of partnerschap: dan is meestal bepalend op wiens naam het huis staat en voor welk deel. Dat staat in de akte van de notaris.

De drie keuzes: verkopen, overnemen of samen houden

Er is geen keuze die altijd het beste is. Het hangt af van wat het huis waard is, hoe hoog de hypotheek is en of één van jullie de lasten alleen kan dragen.

  • Verkopen: van de opbrengst wordt eerst de hypotheek afgelost. Wat overblijft, verdelen jullie volgens jullie eigendom, bij gemeenschap van goederen meestal ieder de helft.
  • Overnemen: één van jullie blijft in het huis en neemt het deel van de ander over. Dat kan alleen als de bank akkoord gaat. De vertrekkende partner krijgt meestal zijn deel van de overwaarde uitbetaald.
  • Samen eigenaar blijven: dat kan, bijvoorbeeld tot de kinderen groter zijn of tot het huis verkocht is. Maak dan duidelijke afspraken over wie er woont, wie welke lasten betaalt en wanneer het huis alsnog wordt verkocht.

Lees ook: Wat gebeurt er met de hypotheek en kan ik de woning overnemen?

Het huis overnemen en je ex-partner uitkopen

Wil je in het huis blijven? Dan heb je de bank nodig. De bank beoordeelt of jij de hypotheek alleen kunt betalen. Pas als de bank akkoord is, kan je ex-partner worden ontslagen uit de hoofdelijke aansprakelijkheid.

Heeft de hypotheek een Nationale Hypotheek Garantie (NHG) en hoef je niet extra te lenen om je ex uit te kopen? Dan mag de bank in sommige gevallen een ruimere toets gebruiken, de beheertoets. Die kijkt vooral of je de huidige lasten kunt blijven betalen.

Om je ex-partner uit te kopen, is de waarde van het huis nodig. Die laten jullie meestal bepalen door een taxateur. De WOZ-waarde is een grove indicatie en niet altijd gelijk aan wat het huis op dit moment opbrengt.

  • Praat op tijd met je bank of een hypotheekadviseur over wat haalbaar is.
  • Leg de afspraken vast in het echtscheidingsconvenant.
  • De overdracht van het deel van je ex-partner gaat via de notaris.

Lees ook: Wat gebeurt er met de hypotheek en kan ik de woning overnemen?

Overwaarde en restschuld

Is het huis meer waard dan de hypotheek? Dan is er overwaarde. Neemt één van jullie het huis over, dan betaalt die meestal het deel van de overwaarde uit aan de ander, bij gemeenschap van goederen de helft.

Is het huis minder waard dan de hypotheek? Dan is er onderwaarde. Bij verkoop blijft er dan een restschuld over. Tegenover de bank blijven jullie daar allebei voor aansprakelijk. Onderling verdelen jullie de restschuld volgens jullie eigendom of afspraken.

Heeft de hypotheek NHG? Dan kan een restschuld na verkoop onder voorwaarden worden kwijtgescholden. NHG kan ook helpen om te zorgen dat één van jullie in het huis kan blijven.

Lees ook: Wat gebeurt er met onze gezamenlijke schulden, rekeningen en verzekeringen?

Wie betaalt de hypotheek tijdens de scheiding?

Voor de bank verandert er niets zolang de scheiding loopt. Staat de hypotheek op jullie beider naam, dan kan de bank het hele maandbedrag van ieder van jullie vragen.

Maak daarom zo snel mogelijk afspraken over wie de maandlasten betaalt en hoe jullie dat later met elkaar verrekenen. Zet die afspraken op papier. Dreigen er betalingsachterstanden? Neem dan meteen contact op met de bank of je hypotheekadviseur.

Komen jullie er samen niet uit? Dan kan een advocaat de rechter vragen om een tijdelijke regeling voor zaken die niet kunnen wachten tot de scheiding, zoals partneralimentatie.

In het huis blijven

Tijdens de scheidingsprocedure kan de rechter op verzoek bepalen dat één van jullie het huis tijdelijk alleen mag gebruiken. De ander moet het huis dan verlaten. Dat heet een voorlopige voorziening.

Na de scheiding kan de rechter op verzoek bepalen dat je nog zes maanden in het huis mag blijven wonen, ook als het (mede) van je ex-partner is. Daar staat een redelijke vergoeding tegenover.

Dit zijn tijdelijke regelingen. Wie het huis uiteindelijk krijgt, spreken jullie af bij de verdeling of beslist de rechter.

Hypotheekrente na vertrek

Je mag alleen hypotheekrente aftrekken over een lening op jouw naam en over jouw deel van het huis. Ga je het huis uit en blijf je mede-eigenaar? Dan telt het huis voor jou nog maximaal 2 jaar als eigen woning. Daarna is de rente over jouw deel niet meer aftrekbaar.

Is het huis verkocht en bij de notaris overgedragen? Dan is de hypotheek afgelost en is er geen renteaftrek meer.

Lees ook: Mag ik de hypotheekrente nog aftrekken als ik uit het huis vertrek?

Stappenplan: zo pak je het aan

Deze volgorde helpt om niets te vergeten. Jullie situatie kan een andere volgorde vragen.

  1. Zet de gegevens op een rij: op wiens naam het huis en de hypotheek staan, de leningdelen, de rente en de WOZ-waarde.
  2. Zoek uit of jullie getrouwd zijn in gemeenschap van goederen, met huwelijkse voorwaarden of dat jullie samenwonen.
  3. Laat de waarde van het huis bepalen, bijvoorbeeld door een taxateur.
  4. Vraag de bank of een hypotheekadviseur of één van jullie het huis kan overnemen.
  5. Kies samen: verkopen, overnemen of samen eigenaar blijven. Leg de keuze vast in het convenant.
  6. Regel de overdracht of verkoop via de notaris. Het ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid regel je via de bank.
  7. Pas daarna je belastingaangifte, toeslagen en verzekeringen aan, zoals de opstalverzekering.

Houd de woning bij in je eigen dossier

In je dossier zet je de gegevens van het huis op een rij: op wiens naam het staat, de WOZ- of taxatiewaarde en de hypotheekdelen. Met Premium zie je daarnaast een rekenvoorbeeld van verkopen, overnemen en een eventuele restschuld. Zo ga je beter voorbereid naar de bank, je mediator of je advocaat.

Gratis een online scheidingsdossier beginnen

Veelgestelde vragen

Kan ik het huis overnemen na de scheiding?
Dat kan als de bank vindt dat jij de hypotheek alleen kunt betalen. Je ex-partner wordt dan ontslagen uit de hoofdelijke aansprakelijkheid en krijgt meestal zijn deel van de overwaarde uitbetaald. De overdracht gaat via de notaris.
Hoe wordt de overwaarde verdeeld?
Volgens jullie eigendom. Bij gemeenschap van goederen krijgt ieder meestal de helft. Bij huwelijkse voorwaarden of samenwonen kan dat anders zijn.
Wat gebeurt er met een restschuld?
Tegenover de bank blijven jullie allebei aansprakelijk. Onderling verdelen jullie de restschuld volgens jullie eigendom of afspraken. Met NHG kan een restschuld na verkoop onder voorwaarden worden kwijtgescholden.
Wie betaalt de hypotheek zolang we nog niet gescheiden zijn?
Voor de bank zijn jullie allebei aansprakelijk voor het hele bedrag. Maak onderling afspraken over wie betaalt en hoe jullie dat verrekenen. Leg die afspraken vast.
Mag ik in het huis blijven wonen?
Tijdens de procedure kan de rechter op verzoek bepalen dat één van jullie het huis tijdelijk alleen gebruikt. Na de scheiding kan de rechter bepalen dat je nog zes maanden mag blijven wonen, tegen een redelijke vergoeding.
Mag ik de hypotheekrente nog aftrekken als ik vertrek?
Als je mede-eigenaar blijft, mag je de rente over jouw deel nog maximaal 2 jaar na je vertrek aftrekken. Daarna niet meer.

Verder lezen

Bronnen

Bronnen geraadpleegd: sep 2026

Dit is algemene informatie, geen juridisch of financieel advies. De teksten zijn samengesteld uit officiële bronnen. Twijfel je? Neem contact op met het Juridisch Loket (gratis) of je mediator/advocaat. Wat er met jullie huis kan, hangt af van jullie eigendom, de hypotheek en jullie inkomen. Bespreek dat met je bank of hypotheekadviseur. Je mediator, advocaat of notaris kan je helpen met de afspraken.

Houd alles bij in je eigen dossier

Taken, afspraken, financiën en documenten op één plek, met een stappenplan dat past bij jullie aanpak. Gratis en zonder abonnement.